Muziekzomer 2019

Blog 8: Charlie Chaplin

vr. 19 aug. 2016 15:29


Door Christiaan Boudri

Stomme-filmmuziek
Het leek of de duvel ermee speelde. In de pauze had ik te weinig geld bij me voor een glas wijn: ik kwam 4 cent te kort. Gelukkig werd ik niet in elkaar geslagen, zoals net daarvoor in de stomme film The Immigrant wel was gebeurd met de bezoeker van een restaurant. Charlie Chaplin bracht hieraan een bezoekje nadat hij (in zijn rol van immigrant wel te verstaan) zoals zovelen per boot aan het begin van de vorige eeuw in Amerika was beland. 

Hoewel toepasselijk in deze tijd, had de avond absoluut geen geëngageerd karakter en ging het hier eigenlijk alleen om de manier waarop de stomme film muzikaal kan worden ondersteund. Destijds gebeurde dit volgens mij meestal met een enkele pianist of klein ensemble, maar Carl Davis (bekend van de muziek van talloze films) had in de jaren 80 composities geschreven voor een 25-koppig orkest, die hier werden uitgevoerd bij twee van de stomme films van Charlie Chaplin uit 1917.

Het was fantastisch om de films op deze manier muzikale begeleid te zien. De films waren natuurlijk uitstekend te volgen zonder toelichting of muziek (daar waren ze immers voor gemaakt), maar  er werd hier echt iets aan toegevoegd door de muziek, die wat je zag niet zozeer hoorbaar maakte alswel omzette in muzikale taal. De drift van de kelner in de eerste film, de gladde vloermat en de gongslagen in het tweede filmpje zijn maar enkele eenvoudige voorbeelden. Programmatische muziek bij uitstek dus. De synchronisatie was perfect en versterkte het komische effect, dat bij Chaplin vaak is gebaseerd op heel exacte timing.

De avond werd voorafgegaan door twee stukken uit de tijd zelf: van Darius Milhaud en Jacques Ibert hoorden we twee stukken uit de jaren twintig, die beide een spiegel vormden van hun tijd. Milhaud door de jazz-invloeden en Ibert door de verwijzingen naar allerlei muziekstijlen die in die tijd populair waren. Een prachtige avond en een aanrader om te gaan horen/zien!!


Orkest met filmscène uit The Immigrant. Foto: Christiaan Boudri

NJO NIEUWSBRIEF
Volg de NJO Muziekzomer ook via de nieuwsbrief.